Krótka odpowiedź. Podwykonawcę konstrukcji stalowych do obiektu budowlanego wybiera się w trzech krokach: sprawdzasz, czy wytwórnia ma certyfikat zakładowej kontroli produkcji według PN-EN 1090-1 w klasie wykonania (EXC) nie niższej niż ta z projektu, porównujesz oferty w złotych za kilogram z rozpisanym zakresem (materiał, zabezpieczenie, transport, montaż), a przed startem spisujesz umowę z harmonogramem i trybem płatności. Wykonanie prostej konstrukcji kosztuje orientacyjnie 6 do 18 zł netto za kilogram, montaż zwykle liczy się osobno.
Ten tekst jest dla generalnego wykonawcy, inwestora, biura projektowego albo firmy, która potrzebuje hali, wiaty, antresoli, podestów lub ram pod maszyny i szuka zakładu, który je wyprodukuje. Jeżeli potrzebujesz podwykonawcy w innej technologii (CNC, meble, tworzywa), ogólną ścieżkę opisuje strona szukam podwykonawcy do produkcji.
Szukam podwykonawcy konstrukcji stalowych: wytwórnia, montaż czy komplet
Ogłoszenia z hasłem „szukam podwykonawcy konstrukcji stalowych" mieszają dwie różne usługi. Jedna to wytworzenie konstrukcji w hali: cięcie, wiercenie, spawanie, zabezpieczenie antykorozyjne. Druga to montaż na budowie: dźwig, brygada, skręcanie połączeń, regulacja. Część firm robi oba etapy, część tylko jeden, a od tego zależy, jakich dokumentów wymagać i kto odpowiada za błąd wymiarowy.
| Zakres | Co robi podwykonawca | Czego od niego wymagać | Gdzie najczęściej jest spór |
|---|---|---|---|
| Tylko wytworzenie | Produkuje elementy w hali i dostarcza je na budowę | Certyfikat ZKP wg PN-EN 1090-1, deklaracja właściwości użytkowych, oznakowanie CE | Otwory i blachy czołowe niepasujące do fundamentów wykonanych przez kogoś innego |
| Tylko montaż | Stawia konstrukcję wyprodukowaną przez inną firmę | Doświadczenie przy podobnej wysokości i rozpiętości, sprzęt, uprawnienia operatorów, plan montażu | Kto płaci za poprawki elementów, które przyjechały z błędem |
| Wytworzenie z montażem | Odpowiada za całość, od warsztatu po odbiór | Wszystko z dwóch wierszy wyżej plus jeden harmonogram | Najmniej sporów, bo odpowiedzialność ma jeden adres |
Jeżeli możesz, zamawiaj komplet. Przy rozdzieleniu etapów każdy błąd na styku (źle rozstawione śruby kotwiące, odchyłka blachy czołowej, różnica w kolejności dostaw) staje się sporem o to, kto zawinił, a ekipa montażowa stoi i liczy przestój.
Dokumenty, bez których wytwórnia nie może sprzedać Ci konstrukcji
Od 1 lipca 2014 roku konstrukcje stalowe i ich elementy przeznaczone do obiektów budowlanych muszą mieć oznakowanie CE wydane na podstawie normy PN-EN 1090-1. Zakład może je nadać tylko wtedy, gdy ma certyfikat zakładowej kontroli produkcji (ZKP) wydany przez jednostkę notyfikowaną. To nie jest przewaga konkurencyjna, tylko próg wejścia. Wytwórnia bez certyfikatu może zrobić ramę maszyny albo bramę do ogrodzenia, ale nie belkę do Twojej hali.
| Dokument | Co potwierdza | Jak sprawdzić |
|---|---|---|
| Certyfikat ZKP wg PN-EN 1090-1 | Że zakład ma wdrożony system kontroli produkcji i może znakować wyroby CE | Poproś o skan. Sprawdź nazwę jednostki notyfikowanej, datę ważności i zakres, zwłaszcza najwyższą klasę EXC. |
| Klasa wykonania EXC1 do EXC4 | Poziom wymagań wobec wykonania według PN-EN 1090-2 | Klasa z certyfikatu musi być równa lub wyższa niż klasa wskazana w projekcie. Typowa hala to EXC2. |
| Certyfikat wg PN-EN ISO 3834 | Wymagania jakości przy spawaniu w danym zakładzie | Przy EXC2 i wyżej zapytaj o poziom (część 2, 3 albo 4) i o koordynatora spawania. |
| Uprawnienia spawaczy wg PN-EN ISO 9606-1 | Kwalifikacje konkretnych ludzi, nie zakładu | Zakres świadectwa (metoda, grupa materiałowa, grubość, pozycja) musi obejmować to, co będą spawać. |
| WPS i WPQR | Instrukcje technologiczne spawania i ich uznanie | Zapytaj, czy zakład ma uznane technologie dla Twoich grubości i gatunku stali. |
| Deklaracja właściwości użytkowych | Parametry wyrobu, pod którymi podpisuje się producent | Dostajesz ją z dostawą. Bez niej inspektor nadzoru może nie przyjąć konstrukcji. |
Najczęstszy błąd przy wyborze podwykonawcy: zakład pokazuje certyfikat ZKP, ale tylko w klasie EXC1, a projekt hali przewiduje EXC2. Na etapie oferty nikt tego nie zauważa, na etapie odbioru jest już za późno. Pytaj wprost: „do jakiej klasy EXC macie certyfikat?".
Szukam podwykonawcy spawania: kiedy EN 1090 nie jest potrzebna
Nie każde zlecenie spawalnicze dotyczy obiektu budowlanego. Ramy i korpusy maszyn, stoły warsztatowe, wózki transportowe, obudowy urządzeń czy osprzęt do maszyn rolniczych nie są wyrobami budowlanymi, więc wymóg certyfikatu wg PN-EN 1090-1 ich nie dotyczy. Maszyny mają własne przepisy, a odpowiedzialność za zgodność maszyny ponosi jej producent, czyli zwykle Ty, a nie spawalnia.
Przy takim zleceniu wybierasz zakład po czymś innym: metodzie spawania (MAG do stali czarnej, TIG do nierdzewki i cienkich ścianek), wymaganym poziomie jakości spoin według PN-EN ISO 5817 (B, C albo D), zdolności do utrzymania wymiaru po spawaniu i po tym, czy zakład ma przyrządy spawalnicze do serii. Szerzej te kryteria i stawki opisujemy na stronie usługi spawalnicze.
Ile kosztuje podwykonawca konstrukcji stalowych
Konstrukcje wycenia się w złotych za kilogram, bo masa jest jedyną wielkością wspólną dla dwóch ofert na ten sam obiekt. Orientacyjnie wykonanie w hali kosztuje od około 6 zł netto za kilogram przy prostych konstrukcjach z profili walcowanych do około 18 zł przy konstrukcjach spawanych z blach i wyższych klasach wykonania. Pełny rozkład stawki na materiał, robociznę i zabezpieczenie jest w artykule cena konstrukcji stalowej za kg.
Stawka za kilogram mówi niewiele, dopóki nie wiesz, co obejmuje. Zanim porównasz oferty, rozpisz je na te same pozycje:
| Pozycja | Pytanie do oferenta |
|---|---|
| Materiał | Czy cena stali jest w stawce, czy rozliczana według cennika huty z dnia zakupu? |
| Zabezpieczenie antykorozyjne | Farba czy cynkowanie ogniowe, jaki system i jaka kategoria korozyjności według PN-EN ISO 12944? |
| Łączniki | Czy śruby, kotwy i blachy czołowe są w masie, za którą płacisz, czy osobno? |
| Dokumentacja warsztatowa | Kto rysuje warsztatówkę z projektu wykonawczego i kto ją zatwierdza? |
| Transport | Czy elementy mieszczą się w standardowej naczepie, czy potrzebny jest transport ponadgabarytowy? |
| Montaż | Czy jest w ofercie, a jeśli tak, kto zapewnia dźwig i kto odpowiada za geodezję kotew? |
Oferta najtańsza za kilogram bywa najdroższa w sumie, bo nie zawiera cynkowania albo liczy łączniki w masie konstrukcji. Porównuj sumy po uzupełnieniu brakujących pozycji, a nie stawki z pierwszej linijki. O tym, jak rozmawiać o cenie z wytwórnią po zebraniu ofert, piszemy w tekście jak negocjować cenę z producentem.
Umowa i płatność: trzy przepisy, które warto znać
Podzielona płatność. Konstrukcje wykonane wyłącznie ze stali (PKWiU 25.11.23.0) są w pozycji 57 załącznika nr 15 do ustawy o VAT. Jeżeli faktura przekracza 15 000 zł brutto, płacisz ją obowiązkowo w mechanizmie podzielonej płatności. Konstrukcje aluminiowe pod ten przepis nie wchodzą.
Termin zapłaty. Gdy zamawiający jest dużym przedsiębiorcą, a wytwórnia mikro, małą albo średnią firmą, termin zapłaty z umowy nie może przekroczyć 60 dni od doręczenia faktury. Większość wytwórni to firmy z sektora MŚP, więc warunek 90 dni z wzoru umowy dużego wykonawcy jest wobec nich po prostu nieskuteczny.
Odpowiedzialność inwestora. Artykuł 6471 Kodeksu cywilnego czyni inwestora solidarnie odpowiedzialnym za zapłatę podwykonawcy robót budowlanych, jeżeli przedmiot tych robót zgłoszono inwestorowi przed ich rozpoczęciem, a on nie złożył sprzeciwu w ciągu 30 dni. Przepis dotyczy robót budowlanych, więc obejmuje firmę, która konstrukcję montuje. Wytwórnia, która tylko sprzedaje i dostarcza elementy, jest w praktyce traktowana jak dostawca, a nie podwykonawca robót, i tej ochrony zwykle nie ma. Dla zamawiającego to argument, żeby montaż zlecać zakładowi, który też produkuje: jeden adres odpowiedzialności i jasna pozycja w łańcuchu zgłoszeń.
Umowę z podwykonawcą warto zawrzeć przed zamówieniem materiału, bo wytwórnia kupuje stal pod konkretne zlecenie i zwykle prosi wtedy o zaliczkę. Nie musisz do tego jeździć z dokumentami, bo umowę podwykonawczą można podpisać online podpisem elektronicznym jeszcze tego samego dnia, w którym uzgodnicie zakres. W umowie wpisz klasę EXC, system zabezpieczenia, harmonogram dostaw według kolejności montażu, sposób odbioru i dokumenty, które dostajesz z każdą partią.
Jak znaleźć podwykonawcę konstrukcji stalowych w praktyce
- Przygotuj pakiet do wyceny. Projekt wykonawczy albo przynajmniej zestawienie stali z masą, klasę EXC, kategorię korozyjności, termin i miejsce budowy. Bez zestawienia stali wytwórnia może podać tylko widełki.
- Szukaj według regionu. Konstrukcje są ciężkie i gabarytowe, więc odległość wpływa na transport i na to, czy możesz odwiedzić halę przed zleceniem. Najwięcej wytwórni działa na Śląsku, w Wielkopolsce i na Mazowszu.
- Wyślij to samo zapytanie do trzech do pięciu zakładów. W katalogu na stronie producent konstrukcji stalowych wybierzesz zakłady według województwa i wyślesz jedno zapytanie do kilku z nich bez zakładania konta.
- Zweryfikuj przed podpisem. Certyfikat ZKP z właściwą klasą EXC, NIP w wykazie podatników VAT, rachunek bankowy z wykazu, dwie lub trzy podobne realizacje. Jeżeli to pierwsza współpraca przy dużym obiekcie, odwiedź halę.
Gdy konstrukcja wymaga dodatkowo wycinanych laserowo blach węzłowych albo gięcia, sprawdź, czy wytwórnia robi to u siebie, czy zleca dalej. Zakład, który tnie i gnie sam, panuje nad terminem. Więcej o tym etapie na stronie cięcie laserem i gięcie blach.
Pytania o podwykonawcę konstrukcji stalowych
Jak znaleźć podwykonawcę konstrukcji stalowych
Przygotuj zestawienie stali z masą, klasę wykonania EXC i termin, a potem wyślij to samo zapytanie do trzech do pięciu wytwórni z Twojego regionu. Przed podpisaniem umowy sprawdź certyfikat zakładowej kontroli produkcji według PN-EN 1090-1, NIP w wykazie podatników VAT i podobne realizacje. Przy dużym obiekcie odwiedź halę.
Czy wytwórnia konstrukcji stalowych musi mieć certyfikat EN 1090
Tak, jeżeli konstrukcja trafia do obiektu budowlanego. Od 1 lipca 2014 roku takie konstrukcje muszą mieć oznakowanie CE na podstawie PN-EN 1090-1, a zakład może je nadać tylko z certyfikatem zakładowej kontroli produkcji od jednostki notyfikowanej. Ramy maszyn i wyroby, które nie są wyrobami budowlanymi, tego wymogu nie mają.
Jaka klasa wykonania EXC jest potrzebna do hali
Klasę wskazuje projektant w dokumentacji i to ona obowiązuje. W praktyce typowa hala magazynowa albo produkcyjna to EXC2, proste konstrukcje o małym znaczeniu to EXC1, a EXC3 i EXC4 dotyczą obiektów o dużych konsekwencjach awarii, na przykład mostów i trybun. Certyfikat wytwórni musi obejmować klasę co najmniej równą projektowej.
Ile kosztuje wykonanie konstrukcji stalowej za kg
Orientacyjnie od około 6 do 18 zł netto za kilogram. Dolna granica dotyczy prostych konstrukcji z profili walcowanych, górna konstrukcji spawanych z blach i wyższych klas wykonania. Cynkowanie ogniowe, transport ponadgabarytowy i montaż są zwykle wyceniane osobno, dlatego oferty trzeba porównywać po sumie, a nie po stawce za kilogram.
Czy za konstrukcję stalową płaci się w podzielonej płatności
Tak, jeżeli konstrukcja jest wykonana wyłącznie ze stali, a faktura przekracza 15 000 zł brutto. Takie wyroby są w pozycji 57 załącznika nr 15 do ustawy o VAT, więc mechanizm podzielonej płatności jest wtedy obowiązkowy. Konstrukcje aluminiowe nie są objęte tym przepisem.
Czy inwestor odpowiada za zapłatę podwykonawcy konstrukcji stalowej
Za podwykonawcę robót budowlanych, na przykład firmę montującą konstrukcję, tak: inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą, jeżeli przedmiot robót zgłoszono mu przed ich rozpoczęciem, a on nie wniósł sprzeciwu w ciągu 30 dni. Wytwórnia, która tylko dostarcza elementy bez montażu, jest zwykle traktowana jak dostawca i tej ochrony nie ma.